Senaryo Yazım Aşamaları Nelerdir?


Senaryo yazımı birkaç farklı aşamadan oluşur. Senaryo yazımı uzun bir süreç olduğu gibi yazım işlemine başlamadan önce yeterince istekli ve sabırlı olmak önem taşır. 

Herkes Senaryo Yazabilir mi?

Yeterince istekli ve hevesli olan herkes senaryo yazabilir. Senaryo yazımının teorik kısmını öğrendikten sonra bol bol alıştırma yapmak, film izlemek ve çekilmiş filmlerin senaryolarını okumak yararlı olacaktır. Bunun yanı sıra senaryo kursları ve senaryo atölyelerine katılarak deneyimli senaristlerden eğitimler almak da oldukça faydalı bir yöntemdir.

Senaryo Yazım Aşamaları

Senaryo yazmak dört temel aşamadan oluşur. Bu aşamalar şu şekilde sıralanabilir:

  • Film Fikri
  • Sinopsis
  • Tretman
  • Senaryo

 İlk aşama: Film Fikri

Senaryo yazmanın ilk aşaması bir film fikri bulmakla başlar. Sektör içinde ve pek çok kaynakta film fikri, logline olarak isimlendirilir. Logline ise senaryonun bir cümle içinde etkili bir şekilde anlatılabildiği yazı olarak tanımlanır. Yapımcılara bir senaryo dosyası gönderildiğinde ilk bakılacak yer logline’dir. Bu yüzden oluşturacağınız logline’in etkili olması senaryonuzu okumaya dair merak uyandıracaktır.

Sinopsis

İkinci aşama olan sinopsis, filmin bir iki sayfalık özeti olarak nitelendirilebilir. Geniş zamanla yazılır. Sinopsis, taslak öykü şeklinde de adlandırılmaktadır. Filmi genel hatları ile baştan sonra sinopsise aktarmak oldukça önemlidir. Sinopsis edebi bir metin olmadığı için, sürprizlere yer verilmez. Filmin sonu da belirgin bir şekilde sinopsiste yer almalıdır. Yapımcılara başvurulduğu zaman film fikri beğenilirse sinopsis okunur. Senaryo uzun bir metin olduğu ve yapımcıların vakti olmadığı için ancak sinopsisi etkili buldukları takdirde senaryoya göz atmak isteyeceklerdir.

Tretman

Tretman, senaryoyu özetleyen bir metin olarak adlandırılabilir. Geniş zamanla yazılır ve edebi cümlelere yer verilmez. Tretmanda diyaloglar kullanılmaz. Filmin uzunluğuna bağlı olarak sayfa sayısı 15 ile 30 sayfa arasında değişmektedir. Senaryoyu yazım aşamasında senarist için bir rehber görevi görür.

Senaryo Aşaması

Senaryo, çekim senaryosu ve ayrımlama senaryosu olarak ikiye ayrılır. Ancak genelde ayrımlama senaryosuna yalnızca senaryo denmektedir. Senaryo metni, teknik bir metindir. Bu yüzden edebi cümlelere yer verilmez.

Sinopsis ve tretmanda olduğu gibi geniş zaman kullanılarak yazılır. Senaryo yazımında soyut durumlar, somut ifadelerle aktarılır. Örneğin ayrılık acısı çeken bir karakterin acı içinde olduğu yazılıyorsa bu somut durumlarla desteklenmek zorundadır. Bu örnekten hareketle, karakterin içinde bulunduğu duygu durumunu anlatmak için, ağlar, içki içer, uyuyamaz gibi ifadeler kullanılabilir. Bir uzun film senaryosu yaklaşık 110 ile 120 sayfa arasında değişmektedir. Bu sayfa sayısı kısalabilir ya da uzayabilir. 

Senaryo Yazma Programları

Senaryo, Microsoft World kullanılarak rahatlıkla yazılabileceği gibi, senaryo yazımı için özel olarak oluşturulan bazı programlar da kullanılabilir. Bu programlardan bazıları şu şekildedir:

  • Celtx
  • Final Draft
  • Writer Duet

Senaryo Yazım Formatları

Senaryo, Amerikan ve Fransız format olarak üzere iki farklı formatta yazılabilir. Bu çoğu zaman senaristin kendisi tarafından belirlenir.

  • Amerikan Format

Amerikan format daha çok film senaryoları için kullanılır.  Sahne başlığının ardından sahte tanımı yazılır. Karakter isimleri ve diyaloglar ise sayfanın ortasına gelecek şekilde yazılmalıdır.  

  • Fransız Format

Fransız format ise daha çok dizile sektöründe kullanılmaktadır. Sahne başlığının ardından sayfa ikiye bölünür. Diyaloglar sayfanın sağ tarafına, aksiyonlar ise sol tarafına yazılır.

Senaryoda Süre Nasıl Hesaplanır?

Senaryolarda bir sayfa genellikle bir dakikaya eşdeğerdir. Ancak anlatılmak istenen duruma bağlı olarak bu süreler değişiklik gösterebilmektedir.

Senaryo İle İlgili Kitap Önerileri

Senaryo alanında kendini geliştirmek isteyenlerin okuyabileceği pek çok temel kitap bulunmaktadır. Onlardan bazıları şu şekilde sıralanabilir:

  • Senaryo Yazımı / John Costello
  • Senaryo Kitabı / Öktem Başol
  • Senaryo Yazımı / William Miller
  • Sinema ve TV İçin Senaryo Yazmak / Alan A.Armer
  • Yazarın Yolculuğu / Christopher Vogler
  • Senaryo Yazımının Temelleri / Syd Field
  • Senaryo Yazımı Psiklolojisi / Jason Lee
  • İleri Senaryo Yazma Teknikleri / Linda Seger

Hem temel seviye hem de ileri seviye için uygun olan bu kitaplardan yararlanılarak, senaryo yazımına dair teorik bilgiler edinmek mümkündür. 

 -Hokka Divit Akademi